Yewtere raɓɓiɗunde fii Sii'a

  Yimɓe seeɗaaɓe yimɓe tama'uuji immike wallii  ɓen Umawiyankooɓ , kono yimɓe luttuɓe ɓen fow Si'wanaa Yimɓe Saamu ɓen aruno wootani Sayyidinaa Alii (A.S.M) , ɓen yimɓe Saamu ɗon ɓe wootanaalimo sabu Suume'ngol ngite maɓɓe ɗen  haaɓe ronki yi'unde Ngoonkan , fewndo ko'Muaawiya addi ndolokke Wonduɗo e ƴiiƴan  o'holliɓe on ndolokke , o'wi'i ko Ndolokke  Sayyidinaa Usmaan  mo'o waridaa e mu'un On, ɗun tawi koka minbar  Dimasg  ko'ɓuri cappanɗe Jeeɗiɗi  yimɓe  mooɓondiri takko Mu'aawiya  tawi hiɓe Wulla sabu ware'ngol Sayydinaa Usmaani on .

Tawi hiɓe  suma monee koɓe monanii Sayyidinaa Alii (A.S.M)  sabu konko Mu'aawiya e Amru bunil-Aasi hiɓe Wi'a wondema ko Sayyidinaa Alii (A.S.M) wonko wari Sayyidinaa Usmaan  , ko'non woniri haa'julɓe  ɓen  Feccii  feccande  moolanaande -nden Ñande - julɓe ɓen Woni picce ɗiɗi  feccere woni Usmaani yankoore  Feccere kadi woni Alawiyankoore   ,   ɓayra hawre nden  ( Siffiina ) waɗii  ɓe sakkitorii  joɗɗingol Ñaawooɓe  Ɗiɗo kono ɓen'ɗon kadi Ñaawiri fenaande  , nden fedde  Wi'eteende  Khawaariji heɓiiɗon , ɓe immii ɓe wari Sayyidinaa Alii (A.S.M) , ɓe acciri Al-Hasana ɓiɗɗo Sayyidinaa Alii (A.S.M) on , haa'tawi  ko'yo  kanko Sayyidinaa Al-Hasana  (A.S.M) njooɗo  waɗida  e Muaawiya  pottal hakkunde maɓe , ɗun'ko waɗi ko'e Hitaande  Cappanɗe nay ferngu (40) – ontuma  yimɓe  Muaawiya ɓen e jokkuɓe  Sunna makko on  wi'itii koɓe  Ahlu - Sunna  Wal-jamaa'a , inde  Sii'a  woni inde  Yimɓe Sayyidinaa  Alii ɓen  e kala wonanɗomo .  Ko'non luttiri wi'e ngol Sunna e Sii'a  ila'ontuma  Haa'hewti ɗoo  .

Ɗen inɗe ɗiɗi  ko'non lolliri haa'hewti hande , kono Feddeeji ɗuuɗuɗi e inɗe buy ukkitike  e ɗen inɗe  ɗiɗi

Woodii e womɓe wi'unde  ɗin feddeeji  yaltuɗi  e Sii'a  Yalti hay'e Lislaamu wondema  ɓen  ko'Sii'aaɓe , Hara'non  ko'ɓuri heewunde  e ɓen  hayɓe  mulanooma , Ɓen womɓe wi'unde  ɗun a'sikkay ɓe andaa  finde  Sii'aaɓe ɓen  nden finde timmunde  feewi , walla  hara  Himo andi  finde maɓe nden  kono o'faala tun  waɗunde  Ɗin'feddeeji  majjuɗi  e Sii'aaɓe ɓen  tewaare .

Ɗin maanaaji ko adduɗen  fii'a on sikke Alaa  ko'ɗin Wani ngoonga  kala anduɗo ɗin o'sikkitotaako Si'wi'aama Sii'a haray ko'ɓen jokkuɓe imaamuuɓe ɓen Sappoo'e ɗiɗo , e Sii'a Jeydiyya on e Ismaa'iilyya on .

( finnde Sii'aaɓe ɓen ) :

En ɓanginiino wondema Sii'a wonaa si'wanaa Ko'wonangol jokka Sayyidinaa Alii (A.S.M) e kala ko iwri e makko wano konguɗi  makko e kuuɗe makko Fow, si'ɗunɗon waɗii wonana kadi jurriya makko Laaɓuɗo On kadi ,  Sii'a on koko jogii finde Diina kan Wano  no'Nulaaɗo Alla on  (صلى الله عليه وآله وسلم) Addirnoo nonɗe o'waɗi ɗun ka Deftere teddunde ( Al-Quraana on ) nden Deftere tawunde  kode teddeendi Mawnundi ndin ngeyngol Annabiijo on woni teddeendi Tosokiri ndin , ɗin teddeeli ɗiɗi wanaaɗi seedayɗi Haa'ñande ndarngal .

  Ko'ɗun waɗi hino tawaa ko'ɓuri himmunde ka finde Sii'aaɓe ɓen -fiɓungol hooloo wondem  Allaahu on ko'o Ngooto bajjo , mo'jibinaaka o'jibinaali , hayhuunde Nandaa'e makko , kanko kadi o'nandaa'e hayhuunde , Hiɓe hoolii kadi wondema kanko Allaahu on ko'kanko Woni wuuruɗo ngurndan'ɗan  fow ko'e makko humii , Kanko Allaahu on alaa'jamaanu ka'o fuɗɗi ko'o luttoowo Pooma , hiɓe hoolii kadi wondema kanko Allaahu on Ko'o waawuɗo ko'o waɗoowo ko'faalaa  ko'o añuɗo Ko'boni , ko'o ngando faamuɗo  ko'o nunɗuɗo ko'o Ngalo ko'o nanoowo  ko'o yi'oowo , ko'o anduɗo Yi'oowo  piijiɗin fow  kono hayhuunde alaa ko'yiatamo , Kanko Allaahu on ko'o yiɗuɗo moƴƴere  añuɗo bone  ngoonguɗo e fodoore muuɗun e kambaa muuɗun fow , Ko'o yi'oowo  kono hayhuunde  waawata yi'undemo  Kanko Allaahu on ka'Aduna ɗoo  e'ka Laakara fow , Sabuna kanko Allaahu on wanaa'o ɓandu maa'ɗun Ko'nandi e ɓandu , wanaa'o jolkindiraaɗo e hayhuunde , Wanaa'o haytondirɗo e hayhuunde , kanko Allaahu on Ko'o newaniiɗo jiyaaɓe  makko'ɓen  ko'o yurmettɗo'ɓe Kadi , hino tawaa e newangol makko'ngol nelu'ngol Makko Annabaaɓe ɓen fii'yoɓe fewnu tagu'ngun , hino Tawaa'e timmal  neweende makko nden reenu'ngol ayna Ɓen Annabaaɓe hara'ɓe selaali laawon'ngol ɓe'waɗataa Junuubu o'janɗi o'fanɗi , o'waɗi Nelaaɗo meeɗen on Muhammadu (صلى الله عليه وآله وسلم )  timmornde Annabaaku'ngun {ولكنه رسول الله وخاتم النبيين } . kanko Allaahu on o'jippini e hoore  Nelaaɗo makko on  (صلى الله عليه وآله وسلم ) on kaawase mawɗo ( Al-Quraana on Tedduɗo on ) tawi hide ngoongini ɗen Defte attiiɗende , Hino'e mayre  ɓanguyee  fii'kala huunde ( ko'ɗun woni Hide yewti feññini fii piiji'ɗin fow ) , Al-Qraana on Wanoko Sii'aaɓe ɓen fiɓiri non wana'nde neeɓunde Wanoo tawiri joomiraawo'on ko'neeɓuɗo , hino tawaa e Finde Sii'aaɓe ɓen  fiɓungol hooloo wondema Allaahu On ko'o ngooto ( tawhiidi on )  e Annabaaku'ngun e Nunɗal Allahu on , hiɓe wi'a ɗiiɗoo tati ko'daƴƴere Diina kan non , ɓe ɓeyditi e ɗin'ɗon tati Fii'imaamaaku'ngun e fii'ndarngan'ngal .

Sii'aaɓe ɓen hino wi'i wondema imaamaaku'ngun Ko'huunde ko Allaahu on jonnata wano Annabaaku'ngun Si'wanaatun haray ko'sengoley Annabaaku'ngun woni , imaamu on ko'lontotooɗo  Annabiijo on (صلى الله عليه وآله وسلم ) e piijiɗin fow , wano aynu'ngol Sari'a lislaamu  on  E rewnu'ngol julɓe ɓen e laawol feewu'ngol , e Reenu'ngol ayna  Ñaawooje ɗen hara ɓeydaaka Ɗuytaaka ( lontiiɗo on wanaa on woni lontaaɗo on ) imaamu on ko'feƴƴinoowo ɓangina Aayeeje Quraana on E Hadiiseeji ɗin , ko'o firoowo ko'mumaa'kon  e ɗen Aayeeje nanduɗe , ko'o sendindiroowo  Aayeeje Bonnituɗe ɗen e Ayeeje bonnitaaɗe ɗen ,  imaamu on Wanaa'o waɗoowo Sari'a wanaa neɗɗo mo'wahyu Jippotoo  e muuɗun , ko'o lontiiɗo Annabiijo on , on'mo Wahyu jippotoo e muu'ɗun waɗoowo Sari'a .