Yewtere raɓɓiɗunde fii Sii'a

    Kono Muaa'wiya o'andiraaka cuucal , yi'aaka ko'o Waɗi e batte e nder hawreeji ɗin fow , hayed wootere O'ardaaki konu e nder lontal Sayyidinaa Abuu Bakri Maaɗun e nder lontal Sayyidinaa Umaru , Ɓayra o'ardike Yimɓe makko ɓen ñande hawre nden siffiina ( Hakkunde makko e Sayyidinaa Alii ) Ɓayra hawrenden Sattii kanko Muaa'wiya o'ñawi (o'waɗɗii) Puccu makko O'dogi .

    Tawi kanko Mu'aawiya himo wi'a Banuu Umayya en –Terteelan mi'woodirii Alla mi'alaa anditunde ngite Maɓɓe ɗen (Banii Haasimi en ) wonɗooɗe  e ley Kufunaaji maɓɓe  siwanaa tun hino jiiɓondiri e hakille An .

(  Faatangol Sayydinaa Umaru e wootangol Sayyidinaa Usmaana e wareede makko ngol e ɓen Nodduɓe fii warungolmo e ɓen wauruɓemo ) :

En'wi'iino wondema Sayyidinaa Umaru ko hitaande 13 Ferngu woniko'o wootanaa . kono wareende makko nden Koka lan'noonde  ndonkin hitaande 23 ferngu , tawi ko On wi'eteeɗo Abuu-lulu suka ngollanoowo Mukhiira bun Sa'aba woniko warimo . hari on neɗɗo ko'annasaaraajo Woɓɓengoo hino wi'i wondema ko'Majuusiyankeejo Won'noo . hari embere ko'o lontiikon ko duuɓi sappo e Feccere – kono o'waɗi lontan'ngal Ɓaawo ɗun'ɗon  Diisondirtee'ngal  hakkunde yimɓe njowo maaɗun Yimɓe njeengoo , konu tawi himo waɗi feere ngooto e Ɓen yimɓe ɗon woniko jokketee , ɗulleko Abdu-Rrahmaani bun Awfi tawnooɗo ko'o isiraaɓe Sayyidinaa Usmaani , ɗun hawri Ñande 3 njonbente e hitaande 24 Ferngu , woɓɓe'ngoo wi'i : koka lan'noonde ndonkin e Hitaande 23 ferngu , o'waraa e hitaande 35 ferngu tawi Ko'e juuɗe hooreeɓe Misira yankooɓe Ɓen woniko'o Waraa .

    Hari ka nduuɓi arani lontal makko himo yiɗaa moƴƴa , Lontal makko ngal hawri nduuɓi sappoo'e ɗiɗi , tawi Ɗun wi'etaake ko nduuɓi njuutuɗi  ko'honɗun o'ñaawi e Nder ɗin nduuɓi ɗon fow  (sabuna o'arii tun o'waraama) Hino tawnoo e nodduɓe fii'waru'ngol Sayyidinaa Usmaani ngol hooreeɓe Sahaabaaɓe ɓen e hooreeɓe Ɓen ka Taabi'iina en Madiina ɗon .

Wano tabarii hino fillii : wondema yimɓe Madiina Ɓen Windan'no Sayyidinaa Usmaan Ɓatakuru tawi hiɓe Noddamo yo'o tuubu tawi hiɓe woondanamo si'o tuubii Ɓe waɗataamo hay'huunde , si'wanaa ɗun haray koɓe Warooɓemo maaɗun o'jonnaɓe ko'o haani jonnundeɓe Kon , ontuma Sayyidinaa Usmaan windani Mu'aawiya ( A'wa mi'andiniima yimɓe Madiina Ɓen wonii yedduɓe Alla , Ɓe'accii ɗoftaande Ɓe'firtii wooteɗen , addanan Wallooɓe harako Ɓurɓe waawunde ngere e yimɓe Saamu Ɓen , Ɓayra leeter on hewtii Muaa'wiya tawi ko'o Habbinooɗo ɗun , kono tawi o'yiɗaa lundaande Ko'Sahaabaaɓe Ɓen fow haldi fotti kon .

  Wano ibnu Abdu rabbih-Al-andalosii hino fillii Ngundoo ko'waɗi yo'Sahaabaaɓe Ɓen yilto Ɓaawo Sayyidinaa Usmaan , himo wi'i: fillaama wondema Saiidu buni-lmusayyabu , landano ko'honno Sayyidinaa Usmaana wariraa ? e'ko hunɗun Sahaabaaɓe Ɓen fow Yiltori Ɓaawo makko ? on'tuma o'wi'i Sayyidinaa Usmaana waraama e'hoore tooñe , Ɓen waruɓemo kadi Wariimo e hoore ngoonga , Ɓe wi'imo ko'honno ɗun Woniri? ontuma O'wi'iɓe ko Ɓayra hari Sayyidinaa Usmaan hino yiɗi yimɓe makko Ɓen , hari ko yimɓe Makko Ɓen tun woniko'o lamminta haranon ko'ɓuri Heewunde e maɓɓe kon fow wanaa wondunooɓe e Nulaaɗo Alla on (صلى الله عليه وآله وسلم ) tawi kadi Ɓenɓe'o Lammini ɗon hiɓe waɗa piiji ko welataa Sahaabaaɓe Nulaaɗo on   (صلى الله عليه وآله وسلم  ) , tawi hiɓe Ɗaɓɓiramo yo'o ittuɓe e laamu makko ngun kono O'saloo ittundeɓe .