در
حديثى از امام باقر(ع) آمده است: لشگريان حضرت صاحب الزمان(عج) سه دستهاند كه او
را يارى مى كنند. لطفاً بفرماييد اين سه دسته چه كسانى هستند؟
پاسخ:
در
خصوص تعداد ياران امام زمان(ع) سه دسته روايات وجود دارد. برخى روايات تعداد ياران
را 313 نفر ذكر كرده اند.[1]
امام صادق(ع) فرمود: "گويا مى
نگرم قائم را بر منبر كوفه و سيصد و سيزده نفر يارانش را كه پيرامونش گرد آمده به
شمار اهل بدر هستند".[2]
بعضى روايات ديگر تعداد ياران امام
زمان(ع) را ده هزار نفر ذكر كرده اند.[3]
ابو بصير از امام صادق(ع) گزارش نمود: "لا
يخرج القائم(ع) حتى يكون تكملة الحلقة. قلتٌ كم تكملة الحلقة. قال: عشرة آلاف؛[4]
تا حلقه كامل نگردد، قائم خروج نمى كند. گفتم كامل شدن حلقه به چند نفر است:
فرموده: ده هزار نفر".
در
بعضى روايات ديگر، به جاى كامل شدن حلقه، از كامل شدن "العقد"[5] و
"فئه"[6] سخن به ميان آمده است كه با گرد آمدن ده هزار نفر تكميل ميشوند.[7]
برخى از روايات ديگر تعداد ياران
امام را دوازده تا پانزده هزار نفر بيان نموده است.
امام
على(ع) فرمود:
"مهدى
ميان دوازده تا پانزده هزار ياور قيام خواهد كرد".[8]
برخى روايات ديگر به توده هاى
انبوهى اشاره شده است كه از نقاط گوناگون جهان، به ويژه مشرق زمين به كمك امام مى
شتابند.[9]
درابتدا به نظر ميرسد كه روايات مذكور
با هم تعارض دارند،ولى با تدبّبر بيشتر معلوم ميشود كه اين روايات تعارض نداشته،
بلكه مكمّل يكديگر بوده و در طول هم هستند، زيرا آن دسته از روايات كه 313 نفر را
بيان نموده اند، ناظر بر آن است كه اين تعداد نخستين كسانى هستند كه به امام
زمان(ع) گرويده و در مكه همراه امام هستند كه از آنها به عنوان
"نقباء"، "خواص" و "ذخرالله" ياد شده است.[10]
313 نفر از فرماندهان و وزيران امام هستة
مركزى حكومت امام را تشكيل مى دهند. در برخى روايات يكى از شرايط ظهور امام وجود
313 نفر بيان شده است كه حكايت از جايگاه آنان دارد و ياران خاص امام هستند.
امام
صادق(ع) دربارة بيعت و گرويدن آنان فرمود: "سيصد و سيزده نفر ياران با او
بيعت مى كنند. او تا هنگام كامل شدن ده هزار نفر در مكه اقامت كرده، سپس رهسپار
مدينه مى گردد".[11]
آن
دسته از روايات كه تعداد ياران امام را ده تا پانزده هزار بيان نموده، ناظر بر آن
است كه به ترتيب افراد و گروه هاى خاص با حضرت بيعت مى كنند: بعد از آن كه امام
از مكه ظهور ميكند و خبر ظهور حضرت به مردم مى رسد، ياران امام كه در روايات
تعداد آنها ده تا پانزده هزار بيان شده است، با امام بيعت مى كنند.
در برخى روايات به توده هاى انبوهى
اشاره شده است كه از نقاط گوناگون جهان با امام بيعت مى كنند؛ اين دسته روايات
ناظر بر آن است كه بعد از ظهور امام و حركت نمودن او به سوى مدينه و كوفه، ياران
امام با او بيعت نموده و براى تشكيل حكومت جهانى و برقرارى عدالت حضرت را يارى مى
كنند. سپس ياران امام افزايش مى يابد.
با
توجه به مطالب مذكور بايد گفت:
با
تحقيقاتى كه انجام شد، حديثى از امام باقر(ع) مبنى بر سه دسته بودن لشگريان امام
زمان(ع) يافت نشد. بر اين اساس اگر چنين حديثى وجود دارد، با ذكر منبع به اين مركز
ارسال داريد تا در جواب گويى پرسش هاى مشابه از آن استفاده شود از روايات و متون
دينى استفاده ميشود كه ياران امام زمان(ع) چندين نفر بوده و داراى چه ويژگى هايى
هستند و چگونه با امام بيعت نموده و همكارى مى كنند. شايد اين روايات كه در تعداد
اختلاف دارند، اشاره به گروه هاى خاص ياران امام باشند، مثلاً نزديك ترين و خواص
ياران او 313 و گروه بعدى ده هزار نفر و گروه عمومى و سربازان امام زمان پانزده
هزار نفر يا بيشتر، همان گونه كه در هر سپاهى اين رده بندى وجود دارد. البته اين
صرفاً يك احتمال است.
منابع:
[1]
ينابيع الموده، ص 424؛ كتاب الغيبه، نعمانى، ص 315.
[2] شيخ صدوق، كمال الدين و تمام
النعمه، ج 2، ص 672.
[3] بحارالانوار،ج 51، ص 157.
[4] كتاب الغيبه، نعمانى، ص 307.
[5] بحارالانوار، ج 51، ص 157.
[6] تفسير نور ثقلين، ج 1، ص 249.
[7] مجلة حوزه، ويژه نامه امام زمان(ع) ص
295.
[8] اعلام والفتن، ص 65، به نقل از مجله
حوزه، ويژه نامة امام زمان(ع) ص 295.
[9] بحارالانوار، ج 51، ص 316.
[10] مجلة حوزة، ويژه نامة امام زمان(ع)،
ص 296.
[11] ارشاد مفيد، ج 2، ص 383.