آيا خلفا چهارگانه با يكديگر اختلاف داشته‌اند ؟

پاسخ :

به گفته مذهب شما تفرقه اى که بين چهار خلفاى راشدين(رضى الله عنه) پيش آمد در کدام حديث به آن اشاره شده؟

دوست عزيز اگر شما قبل از اينکه اين سؤال را مطرح کنيد سَرى به کتابهاى خودتان مى زديد و کمى مطالعه مى فرموديد جواب سؤالتان را مى يافتيد و لازم نبود از ما بپرسيد . حال ما در راستاى خدمت به برادران مسلمان و عمل به آيه شريفه « تعاونوا على البرّ و التقوى و لا تعاونوا على الإثم و العدوان » و براى روشنگرى و رفع ابهام از ذهن شما توجه تان را به مطالب زير جلب مى کنيم :

حضرت امير ، ابوبکر را فردى مستبد مى دانستند

ولكنّك استبددت علينا بالأمر وكنّا نرى لقرابتنا من رسول اللّه صلى اللّه عليه وسلم نصيباً حتّى فاضت عينا أبى بكر...

 صحيح البخارى: 5/82، كتاب المغازى، باب غزوة خيبر.

بخارى مى گويد :‌

اميرالمؤمنين على به ابوبکر فرمود : تو در امر خلافت با ما مستبدانه برخورد نمودى و ما بواسطه قرابت و خويشاونديمان  با رسول خدا  معتقديم که حق و نصيبى در خلافت بعد از رسول خدا داريم ( اين کلمات را حضرت فرمودند) تا اشک از چشمان ابوبکر جارى شد . 

در صحيح مسلم آمده :

استبددت علينا بالأمر وكنّا نحن نرى لنا حقّاً لقرابتنا من رسول اللّه صلى اللّه عليه وسلم...

 صحيح مسلم : ج 5 ص 154، باب قول النبى صلى الله عليه وسلم لا نورث ما تركنا فهو صدقة .

اميرالمؤمنين به ابوبکر فرمود : تو در امر خلافت با ما مستبدانه برخورد نمودى و ما بواسطه قرابت و خويشاونديمان  با رسول خدا  معتقديم که حق  خلافت بعد از رسول خدا از آنِ ماست .

نظراميرالمؤمنين على در باره ابوبکر و عمر

حضرت امير عليه السلام و عباس عموى پيامبر اکرم ابوبکر و عمر را  دروغگو ، گناهکار، پيمان شکن و خائن مى دانستند. به اين عبارت دقت کنيد مسلم در صحيحش   مى گويد :

فلمّا توفّى رسول اللّه صلى اللّه عليه وسلم ، قال أبو بكر: أنا ولى رسول اللّه ، ... فقال أبو بكر: قال رسول اللّه صلى الله عليه وسلم : نحن معاشر الأنبياء لا نورث، ما تركناه فهو صدقة، فرأيتماه كاذباً آثماً غادراً خائناً ،... ثمّ توفّى أبو بكر فقلت: أنا وليّ رسول اللّه صلى اللّه عليه وسلم و ولى أبى بكر، فرأيتماني  كاذباً آثماً غادراً خائناً .

صحيح مسلم  ج 5   ص 152، كتاب الجهاد باب 15 حكم الفئ حديث 49، فتح البارى ج 6   ص 144.

عمر به اميرالمؤمنين صلوات الله و سلامه عليه و عباس عموى پيامبراکرم صلى الله عليه و آله و سلم مى گويد :

زمانى که رسول خدا صلى اللّه عليه (و آله) وسلم از دنيا رفت ، ابوبکر گفت من جانشين رسول خدا هستم ... أبو بكر گفت : رسول اللّه صلى الله عليه (وآله) و سلم فرموده است ما گروه پيامبران بعد از خود ارثى به جا  نمى گذاريم ، هر آن چه بعد از خود به جا مى گذاريم صدقه است ( و بايد براى عموم مسلمين صرف شود ) شما نظرتان اين بود که ابوبکر در گفتارش  درغگو ، گناهکار ، پيمان شکن و خائن است ... سپس ابوبکر از دنيا رفت  (بعد از مرگ او ) من گفتم : من جانشين رسول خدا و ابوبکر هستم  شما مرا هم مانند ابوبکر درغگو ، گناهکار ، پيمان شکن و خائن دانستيد .

کراهت حضرت امير از همنشينى با عمر

فأرسل إلى أبى بكر أن ائتنا ولا يأتنا أحد معك كراهيّة لمحضر عمر.

صحيح البخارى: 5/82، كتاب المغازى، باب غزوة خيبر، صحيح مسلم : 5/154، كتاب الجهاد، باب قول النبى(صلى الله عليه وآله وسلم)لا نورث... .

اميرالمؤمنين صلوات الله و سلامه عليه به دنبال ابوبکر فرستاد و پيغام داد تنها بيا و کسى را با خودت نياور بخاطر اينکه از همنشينى با عمر کراهت داشت

کنار زدن حضرت از خلافت بخاطر عمل نکردن به سنت ابوبکروعمر

... وخلا (عبد الرحمن بن عوف) بعلى بن أبى طالب ، فقال : لنا اللّه عليك ، إن وليّت هذا الأمر ، أن تسير فينا بكتاب اللّه وسنّة نبيّه وسيرة أبى بكر وعمر.

فقال : أسير فيكم بكتاب اللّه وسنّة نبيّه ما استطعت.

تاريخ اليعقوبى ج 2 ص 162،باب أيام عثمان بن عفان. براى مطالعه بيشتر در اين زمينه رجوع شود به: تاريخ الطبرى ج 3 ص 297.

 ( بعد از مرگ عمر وقتى شوراى شش نفر مى خواستند خليفه انتخاب کنند ) عبد الرحمان بن عوف اميرالمؤمنين على بن أبى طالب صلوات الله و سلامه عليه را به کنارى صدا زد و به ايشان عرض کرد : خداوند بين من و تو حاکم باشد ، اگر خليفه شدى بين ما طبق کتاب خدا و سنت پيامبر و روش ابوبکر و عمر حکم کن . اميرالمؤمنين على بن أبى طالب صلوات الله و سلامه عليه به عبدالرحمان بن عوف فرمودند من تاجايى که توان داشته باشم در ميان شما طبق کتاب خدا و سنت پيامبراکرم  حکم خواهم نمود .

 عدم همکارى حضرت با خلفا

عمر نزد ابن عباس مى رود و از على شکايت مى کند :

أشكو اليك ابن عمّك، سألته أن يخرج معى فلم يقبل، ولم أزل أراه واجداً فيم تظنّ موجدته ... قلت : يا أمير المؤمنين إنّك تعلم، قال: أظنّه لا يزال كئياً لفوت الخلافة! قلت: هو ذاك .

شرح نهج البلاغه، ابن ابى الحديد، ج 12، ص 78 ، باب نکت من کلام  عمر و سيرته و أخلاقه.

از پسر عمويت شکايت دارم ، از او درخواست نمودم (درجنگ) به همراه من بيايد قبول نکرد ، و دائما او را غضبناک مى بينم ، به نظر تو چرا از من غضبناک است ... ابن عباس مى گويد : خودت مى دانى ، عمر گفت :‌گمان مى کنم غضب او بخاطر امر خلافت باشد ! ابن عباس مى گويد : همينطور است .

نظر حضرت على عليه السلام در مورد عثمان

اختلاف حضرت با عثمان و مخالفت عثمان با سنت نبوى

... عن مروان بن الحكم قال شهدت عثمان وعليا رضى الله عنهما وعثمان ينهى عن المتعة وأن يجمع بينهما فلما رأى على أهل بهما لبيك بعمرة وحجة قال ما كنت لأدع سنة النبى صلى الله عليه وسلم لقول أحد .

صحيح البخارى ج2 ، ص 153 ، کتاب الحج ، باب التمتع والاقران والافراد بالحج وفسخ الحج لمن لم يكن معه هدى .

مروان بن حکم مى گويد : على و عثمان را ديدم در حالى که عثمان از متعه حج نهى مى کرد و از جمع کردن بين عمره و تمتع نهى مى کرد ، على با مشاهده اين صحنه به عنوان مخالفت با كار عثمان براى هر دو حج تلبيه گفت و فرمود لبيک بعمرة و حجة و در ادامه فرمود من سنت پيامبر را بخاطر حرف هيچ کس کنار نمى گذارم .

... عن شعبة عن عمرو بن مرة عن سعيد بن المسيب قال اختلف على وعثمان رضى الله الله عنهما وهما بعسفان فى المتعة فقال على ما تريد إلى أن تنهى عن أمر فعله النبى صلى الله عليه وسلم قال فلما رأى ذلك على أهل بهما جميعا .

صحيح البخارى ج2 ، ص 153 ، کتاب الحج ، باب التمتع والاقران والافراد بالحج وفسخ الحج لمن لم يكن معه هدى

سعيد بن مسيب مى گويد : بين على و عثمان در منطقه عسفان بر سر متعه حج  اختلاف پيش آمد ، پس على به عثمان فرمود : به چه مجوزى از کارى که پيامبر امر فرموده اند نهى مى کنى ؟ و زمانى که على مخالفت عثمان را با سنت نبوى ديد براى هر دو حج (عمره و تمتع) لبيک گفت .

فقال على عليه السلام : لا أجد شرا منه ولا منهم ، ثم قال : هل تعلم عمر يقول : والله ليحملن بنى أبى معيط على رقاب الناس ...

شرح نهج البلاغه، ابن ابى الحديد، ج 3 ، ص 31 ، باب ذكر المطاعن التى طعن بها على عثمان والرد عليها و ج6 ، ص 326 ، باب نبذ من کلام عمرو بن العاص .

اميرالمؤمنين عليه السلام فرمود : من افرادى بدتر  از عثمان و  طايفه اش نيافتم ، سپس فرمود : آيا مى دانى عمر در مورد او گفت : قسم به خدا ( اگر خليفه شود ) بنى ابى معيط را بر گردن مردم سوار مى کند ... .

نظر عمر درباره ابوبکر

... إنه بلغنى ان قائلا منكم يقول والله لو مات عمر بايعت فلانا فلا يغترن امرؤ أن يقول إنما كانت بيعة أبى بكر فلتة وتمت الا وانها قد كانت كذلك ولكن الله وقى شرها ...

صحيح البخارى ج 8 ، ص 25 و 26 ، کتاب المحاربين من اهل الکفر و الرده ، باب رجم الحبلى من الزنا إذا أحصنت .

عمر مى گويد :

به من خبر داده اند که يکى از شما گفته است : اگر عمر بميرد با فلانى بيعت مى کنم ، فردى شما را گول نزد و بگويد : بيعت با ابوبکر لغزشى بود و تمام شد ، بله آگاه باشيد که بيعت با ابو بکر لغزش بود  وليکن خداوند شرّش را دفع نمود ...

مخالفت عمر با  ابوبکر

روى أن عيينة والأقرع جاءا يطلبان أرضا من أبى بكر فكتب بذلك خطا فمزقه عمر رضى الله تعالى عنه وقال : هذا شيء يعطيكموه رسول الله صلى الله عليه وسلم تأليفا لكم فأما اليوم فقد أعز الله تعالى الإسلام وأغنى عنكم فإن ثبتم على الإسلام وإلا فبيننا وبينكم السيف . فرجعوا إلى أبى بكر فقالوا : أنت الخليفة أم عمر ؟ بذلت لنا الخط ومزقه عمر ، فقال رضى الله تعالى عنه : هو إن شاء ووافقه ...

تفسير الروح المعانى ـ آلوسى ـ ج 10 ، ص 122 ، ذيل آيه 60 سوره توبه ؛ کنز العمال ج 1 ، ص 315 ، باب الارتداد و أحکامه ، باب مسند أبى بکر الصديق ، حديث 1479 ،

متقى هندى در کنز العمال داستان را اين گونه روايت مى کند :

عن طاووس قال قطع النبى صلى الله عليه وسلم لعيينة بن حصين أرضا فلما ارتد عن الاسلام بعد النبى صلى الله عليه وسلم قبض منه فلما جاء فأسلم كتب له كتابا فدفعه عيينة إلى عمر فشقه وألقاه وقال إنما كان لو أنك لم ترجع عن الاسلام فاما إذ ارتددت فليس لك شئ فذهب عيينة إلى أبى بكر فقال أما أنت الأمير أم عمر قال بل هو إن شاء الله قال فإنه لما قرا كتابك شقه وألقاه فقال أبو بكر أما إنه لم يألنى وإياك خيرا

( متقى هندى به نقل مى کند : پيامبر اکرم قطعه زمينى را به لعيينة بن حصين  بخشيدند اما وقتي  بعد از وفات پيامبر اکرم صلى الله عليه و آله و سلم مرتد شد زمين را از او گرفتند و وقتى دوباره مسلمان شد ابوبکر براى او سندى نوشت  وقتى عيينه سند را به عمر داد آن را پاره کرد و به زمين انداخت و به او گفت : اين زمين زمانى مال تو بود که مرتد نشده بودى اما زمانى که مرتد شدى ديگر تمام حقوق تو سلب شد و هيچ حقى ندارى . عيينه پيش ابوبکر رفت و به او گفت : تو اميرى يا عمر ؟ ابوبکر جواب داد : اگر خدا بخواهد عمر امير است . عينه گفت : زمانى که عمر سندى را که تو نوشته بودى خواند آن را پاره کرد و به زمين انداخت . ابوبکر جواب داد : اينده اين کار براى من و تو خوب نبود؛ کنز العمال ج 3 ، ص 914 ، باب فصل فيما يتعلق بالإقطاعات ، باب مسند عمر ، حديث 9151 ؛ شرح نهج البلاغة ـ ابن ابى الحديد ـ ج 12 ، ص 58 و 59 ، باب نکت من کلام عمر و سيرته و أخلاقه .

روايت شده که عيينة و اقرع پيش ابوبکر آمدند و از او زمينى طلب نمودند ابوبکر هم برايشان در کاغذى سندى تنظيم کرد و به آنها داد اما عمر آن را پاره کرد و به آنها گفت : اين زمينى بود که رسول خدا بخاطر تأليف قلوب و بدست آوردن دل شما به شما بخشيده بود اما امروز خداوند به اسلام عزت بخشيده است و از شماها بى نياز شده ايم حال اگر بر دين  اسلام ثابت قدم مى مانيد خوب است و گرنه بين ما و شما شمشير حکم مى کند .  عيينة و اقرع نزد ابوبکر برگشتند و به او گفنتد : تو خليفه اى يا عمر؟ تو براى ما سند زمين را نوشتى ولى عمر آن را از بين برد . ابوبکر به آنها گفت : آرى حکم من همان بود ولکن اگر خدا بخواهد و عمر موافقت کند ...

سيف بن عمر عن الصعب بن عطية ابن بلال عن أبيه وعن سهم بن منجاب قالا : خرج الأقرع والزبرقان إلى أبى بكر فقالا : اجعل لنا خراج البحرين ونضمن لك أن لا يرجع من قومنا أحد ، ففعل وكتب الكتاب ، وكان الذى يختلف بينهم طلحة بن عبيد الله ، وأشهدوا شهودا بينهم منهم عمر فلما أتى عمر بالكتاب ونظر فيه لم يشهد ثم قال : لا ولا كرامة ، ثم مزق بالكتاب ومحاه ، فغضب طلحة وأتى أبا بكر فقال له : أنت الأمير أم عمر ؟ فقال : الأمير عمر غير أن الطاعة لى فسكت  .

تاريخ مدينة دمشق ـ  إبن عساکر ـ ج 9 ، ص 194 ، ترجمه أقرع بن حابس بن عقال رقم 797 ؛ کنز العمال ج 12 ، ص 583 ، باب فضائل الفاروق ، حديث 35812 و 35813 ،‌ باب مسند عمر ،(متقى هندى در حديث 35813 مى گويد :‌

عن نافع أن أبا بكر أقطع الأقرع بن حابس والزبرقان قطيعة وكتب لهما كتابا ، فقال عثمان : أشهدا عمر ، فإنه أحرز لأمركما و هو الخليفة بعده ، فأتيا عمر فقال : من كتب لكما هذا الكتاب ؟ قالا : أبو بكر ، قال : لا والله ولا كرامة ! والله ليغلقن وجوه المسلمين ثم الحجارة ثم يكون لكما هذا ! وتفل فيه فمحاه ، فأتيا أبا بكر فقالا : ما ندرى أنت الخليفة أم عمر ؟ ثم أخبراه : قال : إنا لا نجيز إلا ما أجازه عمر ؛ به نقل از تاريخ مدينة دمشق ـ  إبن عساکر ـ ج 9 ، ص 196 ، ترجمه أقرع بن حابس بن عقال رقم 797) .

متقى هندى نقل مى کند :‌ ابوبکر قطعه زمينى را به اقرع بن حابس و زبرقان داده بود و براى آنها سندى نوشته بود ، عثمان به آنها گفت :‌ اگر مى خواهيد مالکيت شما  به مشکل برنخورد عمر را شاهد بگيريد زيرا شاهد گرفتن او  براى محکم کردن کار شما خوب است زيرا او خليفه بعد از ابوبکر است ، آن دو پيش عمر آمدند ، عمر به آنها گفت :‌ اين سند را چه کسى براى شما  نوشته است ؟ گفتند ابوبکر . عمر گفت : نه به خدا قسم ( من اين سند را قبول ندارم ) شما با اين كار همه مسلمانان را مضطرب و ناراحت مى كنيد زيرا اول جلوى مردم را مى گيريد که در آن زمين نيايند و بعد آن زمين سنگ چين مى کنيد و بعد مال خودتان مى شود  ! سپس آب دهان در آن انداخت و نوشته هاى آن را محو کرد . اقرع بن حابس و زبرقان پيش ابوبکر آمدند و گفتند : ما نمى دانيم تو خليفه اى يا عمر ؟‌ و داستان را از اول تا آخر برايش گفتند . ابوبکر جواب داد : ما  چيزى را تا عمر اجازه ندهد نمى توانيم اجازه دهيم .

اقرع و زبرقان پيش ابى بكر آمدند و به او گفتند : خراج بحرين را به ما بده ما هم در مقابل تضمين مى کنيم که هيچ يک از افراد قوم ما مرتد نشود ، ابوبکر قبول کرد و خراج بحرين را براى آنها قرار داد و سندى مبنى بر قبول اين مطلب به آنها داد ، واسطه ميان آنها و ابوبکر ، طلحة بن عبيدالله بود ، بعد از اينکه ابوبکر به آنها سند داد آنها شاهدانى بر وقوع  اين  ماجرا  گرفتند که يکى از شاهدان عمر بود . اما زمانى که حکم ابوبکر را براى عمر آوردند و او آن را ديد حاضر نشد شهادت دهد و گفت من اين مطلب را قبول ندارم ، سپس نامه را پاره کرد و نوشته هاى آن را از بين برد، در اين هنگام طلحه غضبناک شد و پيش ابوبکر آمد و گفت : امير توئي  يا عمر؟ ابوبکر گفت :(در حقيقت)عمر امير است اما مردم از من اطاعت مى کنند ، طلحه بعد از شنيدن اين حرف ساکت شد .

عن عمر بن يحيى الزرقى قال : أقطع أبو بكر طلحة ابن عبيد الله أرضا وكتب له بها كتابا ، وأشهد له بها ناسا فيهم عمر ، فأتى طلحة عمر بالكتاب فقال : اختم على هذا : فقال : لا أختم ، أهذا كله لك دون الناس ! قال فرجع طلحة مغضبا إلى أبى بكر فقال : والله ! ما أدرى أنت الخليفة أم عمر ! قال : بل عمر ولكنه أبى ( أبو عبيد فى الأموال ) .

الأموال ـ  قاسم بن سلام ـ ج 2 ، ص 145 ، باب الإقطاع ، حديث 590 ؛ کنز العمال ج 12 ، ص 546 ،باب فضائل الفاروق ، حديث 35738 ( به نقل از أبوعبيد قاسم بن سلام در کتاب الأموال ) .

عمر بن يحيى زرقى مى گويد : ابو بكر به طلحة بن عبيد الله زمينى داده بود و سندى هم براى طلحه نوشته  بود و براى تثبيت اين مطلب عده اى از مردم را شاهد گرفت که يکى از آنها عمر بود ، طلحه نزد عمر آمد و به او گفت : پاى اين سند  مهر بزن ، عمر گفت : مهر نمى زنم ، آيا کل اين زمين مال توست و ديگران در آن سهمى ندارند ! عمر بن يحيى مى گويد:‌ طلحه خشمگين شد و با همان حال نزد ابوبکر رفت و گفت: به خدا قسم من نمى دانم تو خليفه اى يا عمر ؟ ابوبکر گفت : ( در حقيقت) عمر خليفه است ولى از مهر زدن پاى سند امتناع  کرد .

خالد بن وليد را عزل نمى کنم .

توجه و مطالعه داستان خالد بن وليد رازهاى نهفته را آشكار مى كند

ولما بلغ الخبر أبا بكر وعمر رضى الله عنهما قال عمر لأبى بكر رضى الله عنه إن خالدا قد زنى فارجمه قال ما كنت لأرجمه فإنه تأول فأخطأ قال فإنه قتل مسلما فاقتله به قال ما كنت لأقتله به إنه تأول فأخطأ قال فاعزله قال ما كنت لأشيم سيفا سله الله عليهم أبدا

وفيات الأعيان ج6 ، ص 15 ، حرف الواو ، ذيل ترجمه وثيمة ابن الفرات رقم 769 ، که در رقم 294 ( ذيل رقم 769 ) داستان مالک بن نويرة را ابن خلکان نقل مى کند .

ابن خلکان نقل مى کند : وقتى كه خبر زناى خالد بن وليد با همسر مالک بن نويرة به ابوبکر و عمر رسيد ، عمر به  ابوبکر گفت : خالد زنا کرده است  او را  سنگسار کن . ابوبکر گفت من او را سنگسار نمى کنم او مجتهدى است که در اجتهادش به خطا رفته است.عمر به  ابوبکر گفت: او مسلمانى را کشته است،او را بکش (به قتل برسان ، اورا قصاص کن) ، ابوبکر گفت : او را  نمى کشم او مجتهدى است که در اجتهادش به خطا رفته است.عمر به  ابوبکر گفت : پس او را عزل کن . ابوبکر جواب داد : من شمشيرى را که خداوند بر سر آنان از نيام بيرون کشيده است هيچ وقت در غلاف نمى کنم .

عجب دينى !!! نه زناى محصنه مجازاتى دارد نه قتل مسلمان ، دوست گرامى فکر مى کنم براى تبليغ دين تان همين يک فتوا بس باشد .

نظر عمر درباره عثمان :

عن الزهرى عن عبيد الله بن عبد الله عن ابن عباس قال بينا أنا أمشى مع عمر يوما إذ تنفس نفسا ظننت أنه قد قضبت أضلاعه فقلت سبحان الله والله ما أخرج منك هذا يا أمير المؤمنين إلا أمر عظيم فقال ويحك يا بن عباس ما أدرى ما أصنع بأمة محمد صلى الله عليه وسلم قلت ولم وأنت بحمد الله قادر أن تضع ذلك مكان الثقة قال إنى أرك تقول إن صاحبك أولى الناس بها يعنى عليا رضى الله عنه قلت أجل والله إنى لأقول ذلك فى سابقته وعلمه وقرابته وصهره قال إنه كما ذكرت ولكنه كثير الدعابة فقلت فعثمان قال فوالله لو فعلت لجعل بنى أبى معيط على رقاب الناس يعملون فيهم بمعصية الله والله لو فعلت لفعل ولو فعل لفعلوه فوثب الناس عليه فقتلوه ...

الإستيعاب ج 3 ، ص 1119 ، ذيل ترجمه  ا ميرالمؤمنين رقم 1855 ؛ تاريخ مدينة دمشق ج 44 ، ص 439 ، ذيل ترجمه عمر بن الخطاب رقم 5206 ؛شرح نهج البلاغه، ابن ابى الحديد، و ج 12 ص 52 باب نکت من کلام  عمر و سيرته و أخلاقه و ج 12 ، ص 259 ، باب الطعن التاسع ما روى عنه من قصة الشورى ، وكونه خرج بها عن الاختيار والنص جميعا ، وانه ذم كل واحد ، بأن ذكر فيه طعنا ثم أهله للخلافة بعد أن طعن فيه ... ؛ کنزالعمال ج 5 ، ص 738 ، ح 14262 ، باب خلافة اميرالمومنين عثمان بن عفان و ج5 ، ص 741 ، ح 14266 ، باب خلافة اميرالمومنين عثمان بن عفان ،

در آنجا به نقل از عمر مى گويد :

أواه كلف بأقاربه ، ثم قال : لو استعملته استعمل بنى أمية أجمعين أكتعين ويحمل بنى أبى معيط على رقاب الناس ، والله لو فعلت لفعل ذلك لسارت إليه العرب حتى تقتله ، والله لو فعلت لفعل والله لو فعل لفعلوا ... .

متقى هندى ( صاحب کنزالعمال ) مى گويد : عمر گفت : اوه او تمام فاميل هايش را بر سر کار مى آورد اگر عثمان را بعد از خودم بعنوان خليفه قرار دهم  تمامى بنى اميه را در رأس دستگاه حکومت قرار مى دهد و کارها و مسؤليت ها را بين آنه تقسيم مى کند و بنى ابى معيط را بر گردن مردم سوار مى کند اگر او را بعد از خودم بعنوان خليفه قرار دهم  همين کار را مى کند در نتيجه تمامى عرب بر عليه او شورش مى کنند تا اينکه او را به قتل مى رسانند قسم به خدا  اگر او را بعد از خودم بعنوان خليفه قرار دهم  همين کار را مى کند و قسم به خدا اگر عثمان اين کار را بکند تمامى عرب بر عليه او شورش مى کنند و او را به قتل مى رسانند .

ابن عباس مى گويد : روزى با عمر قدم مى زدم ناگهان نفس عميقى کشيد که من گمان کردم استخوانهاى پهلويش در هم فشرده شد ، گفتم سبحان الله يقينا امر عظيمى پيش آمده است كه اينگونه  آه  مى كشى . عمر گفت :‌ واى بر تو اى پسر عباس ! من نمى دانم بعد از من چه بلائي  بر سر امت محمد مى آيد ! ابن عباس مى گويد : گفتم چرا نگرانى بحمدالله تو قادرى که فردى امين را بعنوان خليفه بعد از خودت انتخاب کنى . عمر گفت : من مى دانم تو على را از همه مردم سزاوارتر بر خلافت مى دانى . ابن عباس مى گويد : گفتم بله همينطور است . عمر گفت :‌ من هم طبق شناختى که از على نسبت به سابقه اش در اسلام وعلمش و خويشاوندى اش  با رسول خدا و دامادى ايشان دارم، نظرم همين است و او از همه مردم سزاوارتر بر خلافت است ولى زياد مزاح مى کند . ابن عباس مى گويد : گفتم عثمان براى خلافت چگونه است ؟‌ گفت: به خدا قسم اگر او را بعد از خودم خليفه قرار دهم  بنى ابى معيط را بر گردن مردم سوار مى کند و آنها هم در ميان مردم با معصيت خدا حکمرانى مى کنند . پس مردم عليه عثمان شورش مى کنند و او را به قتل مى رسانند .

جل الخالق عمراينقدر براى امت دلسوزى مى کند و به فکر عاقبت امت اسلامى است  اما آيا پيامبرى که 23 سال براى امت زحمت کشيد به اندازه عمر دلش براى امت نمى سوزد و کسى را تعيين نمى کند ؟!!!

فنظر (عمر) اليهم، فقال: اكلّكم يطمع بالخلافة بعدى؟ فوجموا عن الكلام! فأعاد عليهم القول ثانياً، فانبرى إليه الزبير قائلا، «ما الذى يبعدها ـ اى الخلافة ـ منا؟ وليتها أنت، فقمت بها. ولسنا دونك فى قريش، ولا فى السابقة، ولا فى القرابة . . .  أقبل على عثمان، فقال: هيهاً اليك كأنّى بك قد قلدتك قريش هذا الأمر لحبها اياك، فحملت بنى امية وبنى أبى معيط على رقاب الناس وآثرتهم بالفي. فسارت اليك عصابة من ذؤبان العرب، فذبحوك على فراشك ذبحاً، ... . (قال ابن أبى الحديد: ذكر هذا الخبر كله شيخنا أبو عثمان فى كتاب السفيانيه) .

شرح ابن أبى الحديد ج 1 ص 185و 186، باب قصة الشورى ؛  قال المسعودى في  مروج الذهب ج 3 ص 253، ان الجاحظ ألف كتاباً فى نصرة معاوية بن أبى سفيان. تاريخ الطبرى ج 3ص 294قصه الشوري.

( عمر بعد از ضربتى که ابولؤلؤ به او زد در بستر مرگ بود ) به اطرافيان نگاه کرد و گفت : حتما همه شما بعد از من طمع خليفه شدن را داريد ؟ هيچ کدام جواب ندادند . عمر بار دوم حرفش را تکرار کرد ، زبير رو به عمر کرد و گفت چه چيزى مى خواهد خلافت را از ما دور کند ؟ تو خليفه شدي  ( پس چرا ما خليفه نشويم ؟ ) در حالى که ما در قبيله قريش از تو کمتر نيستيم نه سابقه ما در اسلام از تو کمتر است و نه خويشاونديمان ! ... عمر رو به عثمان کرد و گفت: کوتاه بيا گويا مى بينم قريش بخاطر علاقه اى که به تو دارند قلاده خلافت را بر گردنت مى اندازند ، تو هم بنى اميه و بنى ابى معيط  را بر گردن مردم سوار مى کنى و فقط  فئ ( مالى که در جنگها  بدون خونريزى به دست مسلمين مى رسد و اختصاص به رسول خدا و اهل بيت ايشان دارد ) را مخصوص آنها قرار مى دهى . پس گرگان درنده عرب بر تو هجوم مى آورند و سر تو را در خانه ات مى برّند ، ... (ابن أبى الحديد مى گويد اين روايت استادم  أبو عثمان بطور کامل در كتاب سفيانيه خودش آورده است ) .

مخالفت صحابه با نصب ابوبکر

... عن عمر : حين توفى اللّه نبيّه صلى اللّه عليه وسلم أنّ الأنصار خالفونا، واجتمعوا بأسرهم فى سقيفة بنى ساعدة وخالف عنّا على والزبير ومن معهما .صحيح البخارى ج 8 ص 26، كتاب المحاربين، باب رجم الحبلى من الزنا.

بخارى از عمر نقل مى کند :

زمانى که رسول خدا از دنيا رفت ، (وقتى خواستيم براى ابوبکر بيعت بگيريم ) انصار با ما مخالفت نمودند و همگى در سقيفه بنى ساعده جمع شدند و همچنين على و زبير و همراهانشان با ما مخالفت کردند .

يعقوبى نقل مى کند :

 تخلّف عن بيعة أبى بكر قوم من المهاجرين والأنصار ، ومالوا مع على بن أبى طالب ، منهم : العباس بن عبد المطلب ، والفضل بن العباس ، والزبير بن العوام بن العاص ، وخالد بن سعيد ، والمقداد بن عمرو ، وسلمان الفارسى ، وأبو ذر الغفارى ، وعمار بن ياسر ، والبراء بن عازب،وأبى بن كعب .تاريخ اليعقوبى:ج2ص 124، باب خبر سقيفة بنى ساعدة  و بيعة أبى بکر .

عده اى از مهاجرين و انصار از بيعت کردن با ابوبکر سر باز زدند و مايل بودند که با على بيعت کنند که بعضى از آنها عبارت بودند از : عباس بن عبد المطلب ، و فضل بن عباس ، و زبير بن عوام بن عاص ، وخالد بن سعيد ، ومقداد بن عمرو ، وسلمان فارسى ، وأبوذرغفارى ، وعمار بن ياسر ، و براء بن عازب ، و    أبى بن كعب .

زبير بن بکار نقل مى کند :

لما بويع أبو بكر واستقر أمره، ندم قوم من الأنصار على بيعته ولام بعضهم بعضاً وذكروا على بن أبى طالب وهتفوا باسمه. الموفقيات: 583.

زمانى که  مردم با ابوبکر کردند و خليفه شد عده اى از انصار از بيعت کردن با او پشيمان شدند و بعضى از آنان بعض ديگر را ملامت و سرزنش مى کردند ( چرا به ما گفتيد با ابوبکر بيعت کنيم ) و از على بن ابى طالب سخن مى گفتند و نام او را با صداى بلند مى بردند (و از او به نيکى ياد مى کردند و فضائل او و لياقت او را براى منصب خلافت بيان مى کردند ) .

مخالفت صحابه با نصب عمر

لَمَّا اسْتَخْلَفَ أَبُو بَكْرٍ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ تَعَالَى عَنْهُمَا قَالَ لِمُعَيْقِيبٍ الدَّوْسِيِّ مَا يَقُولُ النَّاسُ فِى اسْتِخْلَافِى عُمَرَ قَالَ : كَرِهَهُ قَوْمٌ ، وَرَضِيَهُ قَوْمٌ آخَرُونَ قَالَ فَاَلَّذِينَ كَرِهُوهُ أَكْثَرُ أَمْ الَّذِينَ رَضَوْهُ ؟ قَالَ : بَلْ الَّذِينَ كَرِهُوهُ

الآداب الشرعيّة: ج1 ، ص 71 ، باب : فَصْلٌ ( فِى حِفْظِ اللِّسَانِ وَتَوَقِّى الْكَلَامِ ) به تحقيق شعيب الأرنؤوط/ عمر القيام، ط. مؤسسة الرسالة - بيروت، سنة النشر: 1417، ( 3 جلدى ) .

زمانى که ابوبکر عمر را به عنوان خليفه منسوب کرد به معيقب دوسى گفت : نظر مردم نسبت به انتصاب عمر به خلافت چيست ؟ معيقب دوسى گفت : عده اى از اين کار تو ناراضى هستند و عده اى رضايت دارند.ابوبکر پرسيد:مخالفين با نصب عمر بيشترند يا موافقين با او؟معيقب دوسى جواب داد : مخالفين بيشترند .

ابن عساکر نقل مى کند :

دخل على أبى بكر  طلحة والزبير وعثمان وسعد وعبد الرحمن وعلى بن أبى طالب فقالوا: ماذا تقول لربّك وقد استخلفت علينا عمر .

تاريخ مدينة دمشق:ج44 ص248، ذيل ترجمه عمر بن الخطاب بن نفيل ... ؛ تاريخ المدينة لابن شبة النميرى: ج 2 ص 666 ، باب ذكر عهد أبى بكر " إلى عمر " واستخلافه إياه ووصيته إياه .

 (وقتى ابوبکر عمر را به خلافت منصوب کرد) طلحة و زبير وعثمان وسعد وعبد الرحمن وعلى بن أبى طالب (عليه السلام) بر او وارد شدند و به او گفتند :  به خداوند چه جوابى خواهى داد در حالى که عمر را به عنوان  خليفه بر ما منصوب کرده اى ؟

مؤسسه تحقيقاتى حضرت ولى عصر (عج)