امتياز امام على عليه
السلام بر ديگران
گفته
مى شود: ابوبکر، عمر، عثمان و حضرت على (ع) مساويند،
امتياز امام على عليه السلام بر آنها چيست؟
پاسخ:
ادله برترى ائمه اهل بيت(ع) و خصوصا حضرت
امير المومنين بر انبياء الهي:
از
جمله موضوعاتى که در بحث کلامى در کتب شيعه مطرح است و بر آن
اقامه دليل کرده اند برترى ائمه (ع) خصوصا حضرت على (ع) بر
پيامبران الهى غير از پيامبر اسلام (ص) است.
اولين
دليل از قرآن آيه مباهله است:
فَقُلْ
تَعَالَوْا نَدْعُ أَبْنَاءَنَا وَ أَبْنَاءَکمْ وَ نِساءَنَا وَ نِساءَکُمْ وَ
أَنفُسنَا وَ أَنفُسکُمْ ثُمَّ نَبْتهِلْ فَنَجْعَل لَّعْنَت اللَّهِ عَلي
الْکذِبِينَ
ترجمه:
به آنها بگو: «بياييد ما فرزندان خود را دعوت کنيم، شما
هم فرزندان خود را؛ ما زنان خويش را دعوت نماييم، شما هم زنان
خود را؛ ما از نفوس خود دعوت کنيم، شما هم از نفوس خود؛ آنگاه مباهله
کنيم؛ و لعنت خدا را بر دروغگويان قرار دهيم.[1]
اجماع
مفسران بر اين است که مراد از "انفسنا" در آيه شريفه
فوق حضرت امير المومنين است. احمد حنبل نقل مى کند هنگامي
که اين آيه بر پيغمبر نازل شد رسولخدا (ص) على (ع) و
فاطمه (س) و حسنين را فرا خواند و فرمود: بار خدا اينان اهل بيت
منند.
از
کلمه «انفسنا» استفاده مى شود که امام على (ع) در کمالات «منهاي
وحي» با رسول خدا (ص) يکسان است، و از آنجا که پيامبر (ص) به
اجماع امت اسلامى و روايات، افضل و اشرف از جميع
انبياى الهى است، پس حضرت امام على (ع) هم از جميع
انبياء الهى برتر است.
1-
بخارى از پيامبر (ص) نقل کرده که "انا سيد البشر"[2]
2- و
نيز فرموده:"انا سيد ولد آدم"[3]
در
نتيجه امام على (ع) که جان و نفس پيغمبر است از جنبه
معنويت و فضيلت سيد بشر و آقاى فرزندان آدم (ع) است.
3-
انس ابن مالک مى گويد من براى رسولخدا پرنده بريان شده
اى آوردم حضرت با ذکر نام خدا شروع به تناول از آن نمود، سپس دست به دعا
برداشت و عرض کردند: خدايا بهترين اشخاص نزد خودت و نزد من را به
سويم بفرست. که ناگاه ديدم درب منزل را کوبيدند عرض کردم کيستي؟
گفت
من على هستم. عرض کردم پيامبر مشغول است.
انس
گويد دوباره پيامبر لقمه اى تناول کرد باز جمله سابق را تکرار
کرد. که ناگاه دوباره درب منزل کوبيده شد. عرض کردم کيستي؟ گفت
: على (ع): منم عرض کردم پيامبر مشغول کارى است.
باز
پيامبر لقمه اى ديگر تناول فرمود و دعاى سابق را تکرار
نمود. بار سوم درب را کوبيد، گفتم کيستي، از پشت درب صدا زد من
على هستم. در اين هنگام پيامبر (ص) فرمود: اى انس درب را
باز کن. انس گويد على (ع) وارد خانه شد، هنگامى که پيامبر
چشمش به من و على افتاد خطاب به على (ع) کرد و فرمود:
"حمد
مخصوص خدايى است که تو را آنچه مى خواستم قرار داد، زيرا
در هر لقمه اى از خداوند خواستم که بهترين خلقش نزد او و من را به
سويم بفرستد و تو هماني." [4]
4-حديث
نور- سبط ابن جوزى به سند صحيح از سلمان نقل مى کند که رسول خدا
فرمود:
سَمِعْتُ
حَبِيبِى رَسُولَ اللَّهِ ص يَقُولُ کُنْتُ أَنَا وَ
عَلِيٌّ نُوراً بَيْنَ يَدَيِ اللَّهِ قَبْلَ أَنْ
يَخْلُقَ آدَمَ بِأَرْبَعَةَ عَشَرَ أَلْفَ عَامٍ فَلَمَّا خَلَقَ اللَّهُ
تَعَالَى آدَمَ قَسَّمَ ذَلِکَ النُّورَ جُزْءَيْنِ فَجُزْءٌ أَنَا وَ
جُزْءٌ عَلِيٌّ."
"من
و على ابن ابيطالب (ع) نورى بوديم نزد خداوند متعال چهار
هزار سال قبل از خلقت آدم، هنگاميکه خداوند آدم را آفريد آنرا دو جزء
نمود قسمى از آن نور من هستم و قسم ديگر هم على ابن
ابيطالب است."[5]
البته
فضائل ائمه طاهرين به خصوص حضرت على بن ابى طالب بيش از
آنست که در اين چند سطر بگنجد زيرا على قرآن ناطق است و هر
فضيلتى که در قرآن هست در على هم است ولى ناچار به
همين چند سطر اکتفا مى کنم.
کتاب
فضل ترا آب بحر کافى نيست که ترکنم سرانگشت صفحه بشمارم
حالا
که روشن شد اميرالمؤمنين افضل بشريت و اولاد آدم (جز
پيغمبر اکرم است) تساوى او با افراد نامبرده صحيح نيست و
مقايسه آن نادرست است.
[1]سوره
آل عمران، آيه 61.
[2]
شيعه شناسي، ج 3، ص 135.
[3]
صحيح مسلم کتاب فضائل باب تفضيل نبينا على جميع
الخلايق، صحيح ترمذي،2/895.[3]سوره آل عمران، آيه 61.
[4]مناقب
ابن لمعاذلى ص169، ح201- احمد حنبل و فضائل الصحابه 2/560 ح945- ترمذي
در سنن 5/636 باب 21 از مناقب- طبرانى در المجعم الکبير 1/235-
المستدرک على الصحيحين 3/130-142. اين مدارک از کتاب
شيعه شناسى ج2، ص 141-135 گرفته شده.
[5]تذکرة
الخواص/46- شيعه شناسى و پاسخ به شبهات ج 2، ص 138. براي
اطلاعات بيشتر به اين کتاب مراجعه شود.